• Michel

Opgelet: teken!

Bijgewerkt op: jun 30


Teken

De lente werd onlangs afgetrapt en terwijl de bomen stilaan hun bladerdak ontvouwen worden ook weer de eerste teken gespot. Laat je door de aanwezigheid van teken niet afschrikken. Je kan een paar voorzorgen nemen en een goede controle na elke wandeling is aan te raden.


Inhoud van dit artikel:


Wanneer is het tekenseizoen?

Een teek heeft een levenscyclus van zo'n 4 jaar. De eitjes worden in de herfst gelegd en in de lente komen de larven uit. In een volgende stadium groet de larve tot een nimf en tenslotte tot een volwassen teek. Zowel een larve, een nimf als volwassen (vrouwelijke) teek hebben bloed nodig. Wetende dat een vrouwtjesteek meer dan 1000 eitjes legt weet je dat er sowieso een opflakkering van het aantal teken komt vanaf het voorjaar. Zeker in maart en april begint het aantal waargenomen teken snel te groeien, met de maanden juni en juli als uitschieters. Teken kan je nog in oktober en zelfs in november tegenkomen. Aandachtig blijven is dus de boodschap.


Schapenteek
Vrouwelijke schapenteek op mijn bovenbeen

Wat is het probleem met teken?

Teken kunnen bacteriën, virussen en/of parasieten op de mens overdragen. Je hebt wellicht al gehoord over de ziekte van Lyme, maar ook hersen(vlies)ontsteking door tekenencefalitis is een mogelijkheid. De ziektes worden voornamelijk door nimfen en volwassen teken overgebracht, al zijn niet alle teken besmet.


Kan je je tegen teken beschermen?

Ja. Er bestaan allerhande middeltjes om jezelf tegen teken te beschermen. Een van de bekendste is DEET. Ik bespaar u de chemische naam van dit goedje. Het is als ingrediënt te vinden in heel wat insectenwerende producten, meestal in een mix met 10 tot 50%. Het blijkt uiteindelijk ook zeer effectief tegen teken (opgelet: een teek is geen insect maar wordt tot de spinachtigen gerekend).


DEET heeft een zeer sterke geur die mensen misselijk kan maken. Maar niet alleen dat. DEET breekt sommige materialen zoals plastic (en dus ook nylon) af en tast ook waterafstotende lagen van tenten of kledij aan. Toch wordt het gebruik van DEET door overheden en gezondheidsinstanties aangeraden. Sommige wandelaars spuiten het op hun kledij. Dat kan natuurlijk, rekening houdend met het bovenstaande, op natuurlijke materialen zoals wol. Blootgestelde huid kan sowieso behandeld worden met het product, maar let op dat je het niet in een wond krijgt. Een ander product dat effectief is tegen teken en minder schadelijk voor jouw uitrusting is icaridin.


Care Plus, een merk dat bij ons makkelijk te vinden is in de buitensportzaken, heeft een heel gamma EHBO- en insectenwerende producten.


Het helpt om lichtgekleurde kleding te dragen om teken snel te kunnen spotten en zo mogelijk van je af te schudden. Ook je broekspijpen in je kousen doen kan helpen, maar het is niet uitgesloten dat teken toch nog een weg vinden. Teken zitten tussen begroeiing, zoals struiken en lang gras.


Check jezelf na elke wandeling!

Ondanks alle voorzorgsmaatregelen kan je toch door een teek gebeten worden. Een tekenbeet doet geen pijn. Dus tenzij je de teek in je huid ziet vastzitten, zal je niet weten dat je gebeten bent. Ideaal is om na elke wandeling je lichaam na te kijken. En vaak zitten ze op de meest onverwachte of moeilijk te bereiken plaatsen: de navel, de oksel tussen de billen of in je haar. Met z'n tweeën is de controle makkelijker. Ga daar niet te snel over en neem de tijd voor een uitgebreide check.


Tekenkoevoet
Tekenkoevoet

Wat doen als een teek zich in je huid heeft genesteld?

Zoals eerder gezegd hebben zowel de larve, de nimf als de volwassen vrouwelijke teek bloed nodig om te kunnen overleven of eitjes te leggen. Eens ze een geschikte prooi gevonden hebben, bijvoorbeeld mens of dier, proberen ze dus een plekje te vinden waar ze aan bloed kunnen geraken. Teken hebben in die stadia verschillende afmetingen. Larven worden tot 1 à 1,5 millimeter groot. Nimfen ongeveer het dubbele en volwassen vrouwtjes kunnen tot 15 millimeter groot worden. Uiteraard zijn de larven het moeilijkst te spotten, maar die kunnen het minste kwaad.


Neem in de tekenperiode altijd het juiste materiaal mee om de teek te kunnen verwijderen. Je kan daarvoor een pincet met een dunne punt, een tekenkaart of een tekenkoevoet gebruiken. Sommigen zeggen dat je de teek in een ronde beweging uit je huid moet trekken. Maar het is aangeraden om hem in één vlotte beweging recht uit de huid te trekken, vanaf het kopje. Duw niet op het lijf van de teek, want dan bevorder je een eventuele besmetting. Het is niet erg dat een deel van het kopje in de huid blijft zitten. Ontsmet de plaats van de beet met alcohol. De website van de Vlaamse Overheid toont de verschillende instrumenten en hoe je ermee een teek kan verwijderen.


Let in de weken volgend op de beet of er zich een rode ring rond de plaats van de beet vormt. Pijn aan spieren en gewrichten in combinatie met koorts kan ook duiden op een eventuele besmetting. Raadpleeg meteen de huisarts.


Interessante links :