• Michel

Een slaapzak kiezen: dons of synthetisch?


© Valandré

Recent schreef ik een artikel over het interpreteren van de R-waarde van slaapmatjes en de temperatuurindicatie van je slaapzak. Voor slaapmatjes is het relatief simpel: hoe hoger de R-waarde, hoe beter geïsoleerd je van de grond zal liggen en dus hoe beter je zal slapen. Afhankelijk van het seizoen kies je dan voor een lagere (zomer) of hogere R-waarde (winter). Maar wat met slaapzakken? Welke slaapzak moet je kiezen in welke omstandigheden?


Slaapzakken komen er in twee soorten: met een donzen of met een synthetische vulling, soms ook met allebei. Wat de voor- en nadelen van beiden zijn en waar je op moet letten bij de aankoop behandel ik in dit artikel.


Dons

Een slaapzak met donzen vulling kenmerkt zich door zijn luchtigheid. Die ontstaat doordat er door het dons in de kamers binnenin de slaapzak lucht vastgehouden wordt. Uiteraard is die luchtigheid - in het Engels 'loft' - groter als er meer lucht vastgehouden wordt en is de warmte-isolatie beter. De kwaliteit van het dons wordt uitgedrukt in Fill Power (FP). Hoe groter dat getal, hoe meer loft het dons heeft en hoe beter de verhouding warmte/gewicht. 500 FP is van een lagere kwaliteit dan 900 FP.


© Sea to Summit
Fill Power & Fill Weight

De Fill Power wordt bepaald door 1 ons (28,4 gram) dons in een cilinder met genormeerde afmetingen te steken en daar een licht gewicht (94,25 gram) op te leggen. Na een minuut wordt gekeken hoeveel kubieke duim ("cubic inch" of afgekort "cuin") het licht gecomprimeerde volume nog heeft. Een hoger volumegetal wil dus zeggen dat de kwaliteit van het dons beter is, maar wil daarom nog niet zeggen dat jouw slaapzak warmer zal zijn dan eentje met een lager getal. Alles hangt af van de Fill Weight of het vulgewicht, met andere woorden hoeveel dons van welke kwaliteit in de slaapzak verwerkt zit. 150 gram 800 FP dons is warmer dan 150 gram 700 FP dons. Bijgevolg kan er minder 800 FP-dons gebruikt worden om tot dezelfde comforttemperatuur van de slaapzak te komen.


Vergelijk even de gegevens in de tabel hieronder:


De twee slaapzakken van Cumulus hebben dezelfde temperatuurrating van -15°C (meer uitleg over de temperatuurratings van slaapzakken vind je in dit artikel). De Alaska is gevuld met 1100 gram van een 700 FP dons, terwijl de Teneqa 850 FP dons heeft. Omdat er minder 850 FP-dons nodig is om dezelfde comforttemperatuur te halen, wordt er zo 250 gram bespaard. Ook bij Sierra Designs zie je hetzelfde: gelijke comforttemperatuur, maar een verschillende Fill Power en vulgewicht. Van dons met een lagere FP heb je - logischerwijs - dus meer nodig om dezelfde warmte-isolatie te hebben als dons met een hoge FP.


Gewicht van de shell

Donsslaapzakken met zeer hoge fill-powerwaarden zullen vaak ook met lichtere stoffen gemaakt zijn, vermits deze slaapzakken in de eerste plaats door lichtgewichtwandelaars gebruikt worden. Meestal is die stof nylon. Een bekende nylon-merknaam is Pertex, dat op zijn beurt in verschillende varianten op de markt is (bvb Pertex Quantum, Pertex Shield, enz). In het eerder gegeven voorbeeld met de slaapzakken van Cumulus, de Alaska 1100 en de Teneqa 850, is het gewichtsverschil niet enkel te verklaren door de kwaliteit van het gebruikte dons. Ook de dikte van de stof draagt bij tot het gewicht. De Teneqa is gemaakt met Pertex Quantum met een gewicht van 29g per m² en een 15 denier. De Alaska is bijna dubbel zo zwaar met z'n 53g per m² en een 30 denier-stof.