• Michel

Wildkamperen vs. bivakkeren. En waar mag het?


De juiste terminologie gebruiken is altijd handig als je het met anderen over een bepaald onderwerp hebt. Eentje dat vaak voor verwarring zorgt is de term "wildkamperen". Deze term wordt te pas en te onpas gebruikt om alle soorten overnachtingen in de vrije natuur te omschrijven. Maar klopt dat wel? Wat is bivakkeren dan? Ik wil er het fijne van weten!


Inhoud van dit artikel:


Definities ontleedt

De definities in de onlineversie van het Van Dale woordenboek brengen me alvast geen stap verder:

  • Wildkamperen: kamperen in de vrije natuur, niet op een camping

  • Bivakkeren: ergens tijdelijk verblijven

Volgens deze definities kunnen we stellen dat ze eigenlijk allebei ongeveer hetzelfde betekenen, namelijk ergens verblijven. Bivakkeren kan volgens deze definitie zelfs op een camping. Einde discussie dus?


Ik probeer het toch nog ergens anders, de onlineversie van het Franse woordenboek Larousse:

  • Camping sauvage: camping qui se pratique en dehors des terrains autorisés. (vertaling: camping die beoefent wordt buiten de toegelaten [kampeer]terreinen).

  • Bivouac: campement temporaire des troupes en plein air; lieu de campement, campement léger que les alpinistes installent en montagne pour passer la nuit, campement transitoire en plein air, sans tente ni abri. (vertaling: tijdelijk kampement voor troepen in open lucht; kamplocatie, licht kampement dat alpinisten installeren in de bergen om er de nacht door te brengen, voorlopig kampement in open lucht zonder tent of beschutting).

Hoewel dit al ietsje duidelijker is, is dit toch nog onvoldoende om met zekerheid te kunnen zeggen waar het om draait. Een interessant artikel dat verscheen in het Oostenrijkse juridische tijdschrift Zeitschrift für Verkehrsrecht specifieert op pagina 232 (vertaald):

  • Kamperen: Betekent ... "het overnachten in tenten met een minimum verblijfsduur, ... voor een periode van minstens 24 uren. Het verblijven in een tent tijdens de dag ... valt onder de term 'kamperen'. "

  • Bivakkeren: Betekent ... "het overnachten in de vrije natuur, maar ook in tenten of hutten door soldaten of alpinisten. In alpiene zin omvat het begrip 'bivak' zowel een geïmproviseerd of spartaans ingericht maar ook overdekt onderkomen als de handeling van het overnachten in de vrije natuur. "

Echter wordt bivakkeren in datzelfde artikel ook gelijkgesteld aan kamperen als het gaat over verblijven in een onderkomen zoals een tent of hut, terwijl het overnachten in een bivakzak (bivi) zou vallen onder 'lagern' (vertaald: legeren) en dus het dichtst aansluit bij de definitie van het bivakkeren. Maar dat is de juridische uitleg die specifiek is voor Oostenrijk.


De Zwitserse Alpenclub SAC stelt dat bivakkeren in open lucht gebeurt, zonder tent en eventueel in een iglo of sneeuwgrot als noodonderkomen. (Wild)kamperen gebeurt in een tent buiten daartoe voorziene kampeerterreinen. In Frankrijk valt overnachten in een lichte tent evenwel ook onder de term bivakkeren. In België valt verblijven op een bivakzone niet onder dezelfde regelgeving als kamperen (op een camping).

Lees en respecteer de regels!

Wat is het nu?

Op basis van het voorgaande kan ik geen heldere en ondubbelzinnige conclusie trekken. Per land varieert de definitie wel wat, maar onder hikers valt meestal wel volgende consensus te bereiken: (Wild)kamperen is over het algemeen het overnachten in een onderkomen buiten voorziene kampeerterreinen en meestal voor een periode langer dan 24 uur. Bivakkeren kan, afhankelijk van land tot land, in een bivakzak of kleine/lichte tent en dat voor een zeer korte duur, m.a.w. van zonsondergang tot -opgang.


Voor een trektocht waarbij je slechts voor één nacht de tent opslaat op een bepaalde plek verkies ik ook de term bivakkeren boven (wild)kamperen. De nadruk ligt tijdens een trektocht immers niet op het kamperen, maar op het wandelen. Overnachten is slechts een middel om de nacht door te komen en de volgende dag met voldoende energie verder te kunnen trekken. Je slaapplaats is dan ook maar van tijdelijke aard. Maar wat ik verkies is natuurlijk ondergeschikt aan de realiteit van de wet. De vele nuances in de betekenis van het woord zijn van belang als het erom gaat te weten wat wel en wat niet mag en om problemen met lokale autoriteiten te voorkomen. De regelgeving verschilt immers per land, per regio of per provincie. Heel vaak wordt eigenlijk enkel een noodbivak gedoogd en ook enkel in de strikte zin van het woord. Maar dat is dan weer voor interpretatie vatbaar.


Leave No Trace

Dan nog dit. Als we willen blijven kamperen en bivakkeren zoals voorheen, is het belangrijk dat iedereen enkele fundamentele basisregels respecteert. De website van de 'Leave No Trace'-organisatie heeft een lijst van zeven principes opgesteld die gehanteerd kunnen worden om je impact op de natuur zo klein mogelijk te houden:

  1. Bereid je goed voor,

  2. Reis en kampeer op duurzame ondergrond,

  3. Neem je afval mee,

  4. Laat alles liggen dat je in de natuur vindt,

  5. Hou de impact van kampvuren zo klein mogelijk (beter nog: geen kampvuur!),

  6. Respecteer de fauna,

  7. Hou rekening met anderen.